B: TÜRLERİ
220 V. Veya 12/24V.beslemeli modelleri bulunabilir.
SİYAH-BEYAZ ve RENKLİ modelleri mevcuttur.
6. VİDEO KAYIT CİHAZI (TİME-LAPSE)
A:KULLANIM AMACI VE YAPISI
Kelime anlamı olarak zaman atlamalı kayıt cihazı
denilebilir. Özellikle GÜVENLİK
sistemlerinde tercih sebebidir.
3-12-24-48-72-120-168-240-360-480-600-720-960 saat aralıklı kayıt kullanılan
modele yapılabilir. Kullanılan markaya göre farklı saat uygulamaları olabilir.
84/64 saat gibi...
B:TÜRLERİ
Bütün kayıt cihazları renklidir, 24 saate kadar ses
kaydı yapılabilir. 3 saatle 960 saat arası zaman atlamalı kayıt yapabilen Time-Lapse
vardır. REAL-TIME (Gerçek zaman) olarak 9 saat kayıt yapabilen kayıt cihazı
vardır. Yapılan kayıt 24 saate kadar sesli olabilir. Model farklılığına göre ani
kayıt kontrolü,otomatik kafa temizleme özellikleri vardır. ALARM girişleri
sayesinde diğer, CCTV ekipmanlarından gelen alarm bilgileri doğrultusunda alarm
durumunda kayda geçebilir.
7. MULTIPLEXER CİHAZI
A:KULLANIM AMACI VE YAPISI:
Aynı anda 16 kamerayı seyretmek ve/veya kaydetmek
istendiğinde kullanılır.
Yapı itibari ile ses sistemi yoktur. Kayıtla ilgili
olan SİMPLEX-DUBLEX ve TRİPLEX özellikli olabilirler.
SİMPLEX : Kayıt sırasında yapılan ekran
bölme,pencereli görüntü seçme gibi tüm hareketler playback durumunda aynen
görülür. Ancak bazı modellerde bulunan QUAD çıkışı kullanılarak kullanımdan
bağımsız QUAD tipli kayıt yapılabilir. DUBLEX : Kayıt izlemeden ve kullanımdan
bağımsızdır. Kayıt görüntüleri tek veya pencereli seyredilebilir. TRİPLEX : Bu
yeni bir özelliktir. Normal görüntü seyredilirken istenen kameraların kayıt
görüntüsü seyredilebilir, ya da kayıt seyredilirken pencereli ekranda istenen
kamera seyredilebilir.
B:TÜRLERİ:
Renkli veya siyah-beyaz türleri vardır. Model
farklılıklarına göre değişik özellikler
bulunabilir. Genel kullanım amaçlı özellikler hemen
hemen tüm modellerde vardır.
MULTIPLEXER CİHAZININ GENEL ÖZELLİKLERİ:
RS 232 bağlantı yolu ile ilgili cihazın özelliğine
göre diğer ekipmanlar bağlanabilir.
LOOP TURU : Video IN girişlerine girilen kamera
görüntüleri VİDEO OUT
çıkışlarından aynen alınır, ancak sonlandırma
switchlerinin OFF duruma getirmek
gerekir.
EKRANDA TARİH ve KAMERA İSMİ GÖREBİLME ALARM
GİRİŞ/ÇIKIŞI :
Video motion gibi cihazlardan gelen alarm bilgileri
ALARM girişlerine bağlanır, alarm çıkışı ise TIME-LAPSE veya SİREN olabilir.
KAYIT İZLERKEN GÖRÜNTÜ DONDURMA/ DIGITAL ZOOM YAPMA. AYARLANABİLİR KAZANÇ
KONTROLÜ (EP 4 BDX BW ) VİDEO LOSS UYARICI (Kamera görüntüsü sinyal olarak
gittiğinde ekran üzerinde
PATTERN GENERATÖR.
PAN&TİLT MOTORU KONTROL/DOME KONTROL (PHILIPS LTC
2622. LTC 2672)
8.MATRİX SWITCHER
A:KULLANIM AMACI VE YAPISI.
Birden fazla bağımsız kullanıcı gerektiren durumlarda
kullanılır. SES SİSTEMİ YOKTUR. Kamera giriş sayısı ve monitör çıkış/kullanıcı
sayıları model farklılığına göre değişebilir.
TELEMETRE KONTROL UNİTE KULLANILARAK P&T KONTROLÜ
Kullanıcı-monitör ve kamera sınırlandırılmaları
yapılabilir. Kullanıcı şifreleri kullanılarak başka kişilerce kullanılması
engellenebilir.
9.VIDEO MOTION.
A.KULLANIM AMACI VE YAPISI
Multıplexer cihazında belirtilen ACTIVITY DETECTION
özelliğinin gelişmiş hali olarak tanımlanabilir. Genelde harici güvenlik
ortamında kullanılır. Güvenlik uygulaması yapılan bölgedeki kameraların
görüntüsünün değişmesi durumunda ekrana uyarı verir. Örneğin bölgede çit olsun,
çit bölgesinin işaretlenen kısmında bir hareket olursa (kuş, kedi, insan, yaprak
kımıldaması) alarm verir. Kamerada görülen bölgelerin hassasiyeti kısılabilir
veya istenmeyen bölge işaretlenmeyebilir. İşaretlenen bölgede bir hareket
olursa,(örneğin kuşun yürümesi) bu hareketi takip eder.
Sabit ya da PTZ Kameralar
CCTV kameraları sabit olabileceği gibi hareketli de
(PZT) olabilirler. Sabit kameralar sabit bir zemin üzerine monte edilirler ve
operatörün komutlarıyla hareket ettirilmeleri mümkün değildir. PTZ kameralar ise
motorla hareket ettirilir ve sağa, sola, yukarı aşağı hareket edebilir ya da
yakın veya uzak çekim için zoom yapabilir. Bir kameranın muhafazası kamera ve
merceklerini dışarıdan verilecek zararlardan ve çevre koşullarından korur.
Ayrıca, kamera tesisatının görünümüne katkıda bulunur ve teçhizatın göze
çarpmasını önler. Tüm dış mekan kameralarında şu ya da bu tür bir muhafaza
gereklidir. Ulusal Elektrik İmalatçıları Birliği (NEMA) kamera muhafazalarını
çevre koşullarına dayanıklılıklarına göre derecelendirmektedir. Soğuk, sıcak,
toz, kir ya da diğer çevre zararlarından korunmak kameradan optimum performans
alabilmek ve kullanım ömrünün uzun olması için zorunludur. Kameralar 1, 2/3,
1/2, 1/3 ya da ¼ gibi çeşitli formatlarda olabilir. Bu ölçüler kamera
görüntüleyicisinin genel olarak kullanılabilir olan büyüklüğünü gösterir.
Genelde, kameranın formatı mercek formatına uygun olmalıdır. Örneğin, yarım
inçlik bir kamerada yarım inç mercekler uygulanmalıdır. Günümüzde, tasarımdaki
gelişmeler sayesinde daha küçük formatlarda yüksek kaliteli görüntüler elde
etmek mümkün olmaktadır.
Dome Kameralar
Bir çok PTZ kameralar dome adı verilen koyu renkli
Pleksiglas muhafazalar içinde saklanmaktadır. Dome kameralar hemen hemen her
mağazada ve bir çok sınai ve ticari kuruluşta, hastanede, okul ve resmi binada
uygulanmaktadır. Bu tip kameralar estetiğe önem verilen yerlerde özellikle
rağbet görmektedir.
Dome kameraların başlıca üç avantajı vardır:
1. Caydırıcılık - Dome kameralar şüpheli şahısların
kameraların nerede bulunduğunu anlamasını hemen hemen tümüyle imkansız hale
getirmektedir. Suç işlemeyi düşünen şahıslar kamera gözetimi altında olup
olmadıklarını bu sayede anlayamamaktadır.
2. Ekonomi- kamera, mercek ve hareket ettirici birime
haiz dome kameralar aynı görüntüde ama içi boş süslemelerle gizlenebilmektedir.
Sonuçta çok daha az maliyetler görünürde daha fazla kamera denetimi intibaı
verilebilmektedir.
3. Estetik görünüm - Açıkta bulunan bir kamera,
mercek, hareket ettirme - kaydırma ünitesi ve bunlara bağlanan teller göze hitap
etmemektedir. Bir dome kamera daha estetik olmakta ve işyeri ya da büro
ortamının iç tasarımına ters düşmemektedir.
Bir dome kamera dome etrafına cilalı ya da buzlu bir
cam avize yerleştirmek suretiyle daha da gizlenebilir. Bu yapıldığı takdirde,
avize bir güneş gözlüğü işlevi görmekte ve merceğe ulaşan ışık miktarını
azaltarak kamera tarafından yakalanan renk netliğini etkilemektedir.
Mercekler (LENSLER)
Mercekler bir CCTV sistemin tasarımında önemli bir
rol oynamaktadır. Merceklerin temel işlevi bir alandan yansıyan ışığı toplamak
ve kameranın görüntüleyici ünitesinde net, berrak bir görüntü odaklamaktır.
Genellikle, bir mercekten geçen ışık ne kadar fazlaysa resim kalitesi de o kadar
yüksek olmaktadır.
Mercek seçimi özelikle çok önemlidir, çünkü
görüntüleyicide oluşacak olan resmin boyutunu, şeklini ve netliğini doğrudan
etkilemektedir. Alana olan mesafe, odak uzaklığı, arzulanan görüş alanı,
ışıklandırma ve format gibi faktörlerde kamera görüntüleyicisi üzerindeki
görüntünün boyutunu ve netliğini etkilemektedir.
Görüş Alanı
Görüş alanı belirli bir mercek tarafından oluşturulan
resim boyutu (en ve boy), kamera görüntüleyici boyutu ve nesneye olan mesafenin
bileşimidir. Eğer, görüş alanı uygun değilse görüş alanını arttırmak azaltmak
için farklı bir mercek (örneğin geniş açılı mercek, tele, vb.) kullanmanız
gerekebilir. İstenilen bir görüş alanı oluşturmak için gerekli olan uygun
görüntüleyici boyutu, mercek ve mesafe bileşimlerini hesaplamakta kullanılan
tablolar mevcuttur.
Kamera mercekleri temel olarak iki türe ayrılabilir :
sabit odaklı mercekler ve değişken odaklı mercekler (ya da zoom mercekleri).
Sabit odaklı bir mercek sabit odak uzaklığına, sahiptir, değişken odaklı bir
mercek ise odak uzaklığını değiştirebilir. Odak uzaklığı merceğin optik
merkezînden merceğin arkasında bulunan bir odak noktasına olan uzaklıktır. Bu
uzaklık mercek üzerinde (milimetre cinsinden) yazılıdır ve mercek tarafından
oluşturulan görüş alanını ifade eder.
Sabit odaklı merceklerin geniş, orta ve dar görüş
alanı bulunan tipleri mevcuttur. "Normal" odak uzunluğuna sahip bir mercek insan
gözü tarafından oluşturulan görüş alanını yakınlaştıran bir resim üretir. Geniş
açılı bir mercek kısa bir odak uzaklığına sahiptir, bir telefoto mercek ise uzun
bir odak uzaklığına sahiptir. Belirli bir görüş alanı için sabit bir mercek
seçerken görüş alanını değiştirmek istediğinizde merceği değiştirmeniz
gerekeceğini akılda tutmalısınız.
Hem geniş sahneler hem de yakın çekimler gerekli
olduğunda en iyi seçim bir değişken odaklı ya da zoom mercektir. Bir zoom mercek
odak uzaklığını geniş açıdan telefotoya değiştiren ama bu arada odağı kameranın
görüntüleyicisi üzerinde tutan mercek unsurlarının bir bileşimidir. Bu sayede,
görüş açısını tek bir mercekle geniş, orta ve dar açılar arasında değiştirmeniz
mümkün olur.
F- Stop
Bir merceğin ışık toplama kapasitesi mercek açılışı (apertürü)
ile odak uzaklığı arasındaki ilişkiye bağlıdır. f simgesiyle gösterilen ve genel
olarak "F- Stop" adıyla bilinen bu ilişki merceklerin kenarında ya da önünde
basılıdır. F- stop sayısı ne kadar düşükse azami mercek açılışı ve merceğin
kamera görüntüleyicisine ışık geçirme yeteneği o kadar büyüktür. Örneğin,f/ 1.2
F-sayısı seviyesinde bir mercek f/ 4.0 seviyesindeki bir mercekten çok daha
fazla ışık geçirir. F- sayısı düşük olan mercek "hızlı" bir mercek olarak
adlandırılır.
Alan Derinliği
Uygun mercek seçimi yaparken göz önünde tutulması
gereken bir diğer husus da alan derinliğidir. Alan derinliği cismin önünde ve
arkasındaki odak alanıdır. Yani, bir cisim üzerinde odaklandığınızda cismin
önünde ve arkasındaki belirli bir alan da, cismin kendisi kadar net görünmese
de, odak içinde olacaktır. Alan derinliği 1.) mercek uzunluğuna, 2.) mercek
açılışına, 3.) kamera ile cisim arasındaki mesafeye göre artar ya da azalır.
Alan derinliğine ilişkin üç faktörün her biri
aşağıdaki sonuçları verir:
1.L-Mercek uzunluğu
Kısa mercek (örneğin geniş açı)= daha uzun alan
derinliği
Uzun mercek (örneğin telefoto) = daha kısa alan
derinliği
2.Açılış
Geniş açılış (düşük F- stop) = daha kısa alan
derinliği
Dar açılış (yüksek F - stop) = daha uzun alan
derinliği
3. Cisme olan mesafe
Kısa mesafe =daha kısa alan derinliği
Uzun mesafe =daha uzun alan derinliği
Satın alma ve planlamada karar verilirken bu
faktörler göz önüne alınmalıdır, zira alan derinliği görüntü kalitesini
etkileyebilir (ve cismin tanıma ve yakalamaya engel olabilir). Eğer, alan
derinliği önemliyse yapay ışıklandırmayı arttırmak ya da telefoto mercekler
yerine normal mercekleri haiz kameralar tesis etmek gibi seçenekleri de
araştırabilirsiniz.
Mercek Montajı
Kamera mercekleri genellikle C ya da CS tipi montajla
gelir ve kameranın montaj gereklerine uygun olmalıdır. Bu ikisi arasındaki fark
merceklerin kamera görüntüleyicisine olan uzaklığıdır. C - tipi montajda mercek
görüntüleyiciden 17. 5 mm uzaklıktadır; CS tipi montajda ise mercek
görüntüleyiciden 12. 5 mm uzaklıktadır. Teçhizat satın alırken şu ilkelere
dikkat ediniz:
C tipi monte mercekler ancak 5 mm mesafe halkası
ilave edilmek suretiyle CS tipi monte kamerada kullanılabilir.
CS tipi monte mercek C tipi monte kamerada
kullanılamaz.
FORMAT
2/3
Bir monitördeki görüntüyü başka bir monitörde kullanmak için arkasındaki
sonlandırma anahtarı Hİ - Z konumuna alınmalıdır. İkinci monitörde bu anahtar
75 ohm konumunda alınmalıdır
Sonlandırma hataları topraklama hataları veya monitörlerin yerlerinin ve
boyutlarının yanlış seçilmesi monitörlerde ilgili yapılan en genel hatadır.
Monitör kamera tarafından gönderilen iletilmiş video sinyalini alır ve onu
bir katot ışın tüpü (CRT) üzerine yansıtarak bir görüntü oluşturur. İşlev olarak
bir televizyona benzemekle birlikte CCTV monitörü daha yüksek çözünürlük (daha
iyi resim kalitesi) sağlar
Çözünürlük seviyesi kamera ya da monitörün oluşturabildiği toplam yatay
satır sayısını ifade eder. Ekrandaki çizgi sayısı ne kadar çoksa video görüntüsü
de o kadar iyi ya da nettir. CCTV monitörleri 700 ila 800 çözünürlük çizgisi
sağlarken televizyon cihazları ortalama 300 çözünürlük çizgisindedir.
Operatör açısından monitörlerin sayısı ve yerleşimi tasarımın ilk
aşamalarında dikkatle incelenmelidir. Monitör izleme işlevini etkileyen bir kaç
değişik faktör vardır: Monitör boyutu (9 " ve 14" en yaygın boylardır), izleyen
kişinin oturduğu yere göre yerleşimleri ve açıları, monitörlerin sayısı ve
monitörün kalitesi (çözünürlüğü) her durumda, konsol tasarımında yeterli büyüme
imkanı göz önünde tutulmalıdır. Şunu da belirtmek gerekir ki tüm monitörler ısı
yayarlar. Monitör ister bir masa üzerinde isterse bir konsolda olsun, yeterli
havalandırma ve soğutma muhakkak sağlanmalıdır.
CCTV sistemlerinin büyük çoğunluğu hem tahsisi edilmiş monitörleri hem de
çağrı yani değiştirilebilir monitörleri kullanırlar. Tahsisi edilmiş bir monitör
sadece tek bir kameradan alınan görüntüleri gösterir. Çağrı monitörü ya da
değiştirilebilir monitör ise operatörün monitör üzerinde farklı kameraları
"çağırmasını" ya da birinden ötekine geçmesini mümkün kılar. Genel olarak,
çağrı/ değiştirilebilir monitörler tahsisi edilmiş monitörlerden daha büyüktür
ve operatörün kamera görüntülerini daha ayrıntılı olarak incelemesini sağlarlar.
Çağrı monitörleri/ değiştirilebilir monitörlerin kullanımı için bazı video
değiştirme devre anahtarları gereklidir.
Cctv Ekran Bölme Üniteleri
Dörtlü Ekran Bölme (Quad )
Dörtlü ekran bölücünün başlıca özelliği dört ayrı kameradan alınan
görüntüleri bir araya getirip bunların hepsinin birden aynı anda tek bir monitör
ekranında gösterebilme özelliğidir. Dört kameradan gelen görüntüler bir arada
görüntülendiğinde her biri ekranın dörtte birini kaplar. Tek bir kameranın
seçilerek bunun tam ekranda gösterilebilmesi de mümkün olmaktadır.
Multiplexer kaydından farklı olarak, dörtlü ekran bölücü sadece monitör
akranından görüneni verir. Video kayıt cihazı dört kamera görüntüsü
kaydetmekteyse bu daha sonra oynatıldığında da dört kamera görüntüsü
gösterilecektir. Kameralardan sadece bir tanesinin tam ekran boyunda
gösterilmesi mümkün değildir. Ne var ki, bir çok dörtlü ekran bölücü bir
kameraya alarm girdisi verilerek alarm harekete geçirildiğinde o kameranın tek
ekran boyunda görüntülenmesine imkan veren bir alarm özelliği ihtiva etmektedir.
Bu sayede önemli olayları tam ekran boyunda kaydetmek mümkün olmaktadır.Son
olarak, bazı birimler dörtlü ekran bölme işlemcisine sekiz kameranın
bağlanmasına imkan vermektedir. Bu şekilde, ilk dört kamera birinci "sayfada"
gösterilir ve daha sonra ikinci "sayfada" diğer kameralara geçiş yapılır. Bu
sayede izleyici sekiz kamerayı tek bir monitörden izleyebilir, ancak bu sürekli
olmaz, zira dörtlü, sayfalar arasında geçiş yapmak zorundadır (bu da bir başka
seçici ikilemidir).
Multiplexer:
Geleneksel kayıt sistemlerinden farklı olarak, bir video multiplexer 16
kameraya kadar görüntü yakalayabilir ve bunları aynı anda bir monitörde
gösterebilir. Operatörler kameralardan herhangi birini tam ekran boyunda ya da
çok sayıda kamerayı küçültülmüş boyutta izleme seçeneğine sahiptir.
Multiplexerler sistemdeki tüm kameraları tek bir video bant üzerine de
kaydedebilmektedir. Kameralar yüksek hızda sıralı olarak kaydedilir. Daha önce
de belirtildiği gibi, standart bir video sinyali her saniyede 30 ayrı çerçeveden
oluşmaktadır. 15 kamera ihtiva eden bir video sisteminde multiplxser her
kameradan iki çerçeve seçer ve bunları tek bir video bant üzerine kaydeder.
Sonuçta, saniyede standart 30 çerçeve yerine 2 çerçeve görünür.
Daha gelişkin multiplexerler sistemin hareket görüntüleyen kameralardan
gelen görüntüleri hareket olmayan kameralara nazaran daha fazla kaydetmesini
mümkün kılan bir hareket saptama özelliği de ihtiva etmektedir. Multiplexer,
bunu gerekli oldukça bir kameradan ötekine çerçeve tahsisi yaparak
gerçekleştirir. Net sonuç güvenlik personeli açısından daha fazla öne taşıyan
sahnelerin daha yüksek kalitede kaydedilmesidir.
Bir multiplexer ile birlikte bir zaman atlamalı video kayıt cihazı
kullanıldığında, her kamerayı kaydetmek için gerekli olan saniye sayısının
mümkün olduğunca az olması için kayıt modu da mümkün olduğunca kısa olmalıdır
(kameraların sırayla kaydedildiğini hatırlayalım) .
Multiplekser kaydedilen her çerçeveyi kendine özgü adresle kodlar ya da
"etiketler." Yeniden oynatım sırasında, multiplekser kodu çözerek inceleyenlerin
sadece aynı adresli seçilmiş çerçeveleri görüntülemesini mümkün kılar. Bu çekme
yeteneği multiplekserlerin standart anahtar sistemleri karşısındaki en önemli
üstünlüklerinden biridir, zira izleyicilerin kaydedilmiş eylemleri incelemek
için harcayacağı saatlerce uzunluktaki zamandan tasarruf etmesini sağlar. Bu
sistemin başka bir avantajı da oynatım sırasında istenilen herhangi bir
kameranın tam ekran boyumda izlenebilme imkanıdır.
Multiplexer, sistem yöneticilerine çok kameralı izleme sistemlerinin
yönetilmesinde etkin araçlar sağlar:
Yüksek hızlı sıralı görüntü kaydetme tekniği sayesinde multiplexer,
saçicilerin yol açtığı aralıklar olmadan tüm kameraların azami ölçüde
izlenebilmesini sağlar.
Multiplexer gerekli olan monitör, video kayıt cihazı ve video bant
sayısını azaltarak CCTV sisteminin maliyetinin düşürülmesini de sağlayabilir.
Video kayıt saklama için gerekli olan bant sayısı azaltılabilir
Mekan, ısıtma, enerji ve havalandırma hususlarında da tasarruf yapmak
mümkün olabilir
Duplex Multiplexer:
Bütün kameralar monitörde izlenirken, aynı anda hepsinin kaydı alınabilir.
Kayıt özlenirken istenen kamera tam ekran olarak izlenebileceği gibi istenen
kamera grupları istenen ekran formatında (quad 3X3, 4X4, vs ) izlenebilir .
Simplex Multiplexer
Bütün kameraların kaydı alınırken sadece tek bir kamera monitörde
izlenebilir, kayıt izlenirken istenen kamera tam ekran olarak izlenebileceği
gibi istenen kamera grupları istenen ekran formatında (quad 3X3 4X4 vs )
izlenebilir.
ANAHTARLAMA SWİÇHER,MATRİX
Siwiçher
Anahtarlama üniteleri Birden fazla kameranın bir veya iki monitöre
aktarılmasını sağlarlar. 2, 4, 6, 8 veya 12 girişli olabilir. Operatör istediği
gibi kameraları otomatik olarak istenen sürelerde ekrana getirebilir. Renkli
veya S/B gibi bir ayrım yoktur. Alarm girişli modellerde alarm anında alarm
gelen kameranın görüntüsü ekrana getirili. Kameraların kaydının alınması
istendiğinde anahtarlama üniteleri verimli olmaz, çünkü her an her kameranın
kaydı yapılamaz. Kayıt izlenirken kayda müdahale etme sansı yoktur ,neyin kaydı
yapılmışsa o izlenir.
Matrix Seçici
Kamera sayısı ve monitör sayısı arttığı zaman basit anahtarlama üniteleri
yetersiz kalır. Bu durumda binlerce kamera ve yüzlerce monitöre genişleyebilen
matrix switcher!ler kullanılır. Bu ünitelerde kameralara isim verme istenen
kameraların istenen monitörlerde otomatik olarak anahtarlanması , gelişmiş alarm
özellikleri ve telemetre kontrol özellikleri vardır , renkli veya S/B gibi bir
ayrım yoktur. Çok sayıda kamera ve monitör bulunan büyük sistemlerde herhangi
bir kamerayı herhangi bir çağrı monitörüne bağlamak için bir matrix seçici
kullanılabilir. Matrix seçici operatöre büyük bir esneklik sağlar. Operatör daha
küçük tahsis edilmiş monitörlerdeki herhangi, bir görüntüyü büyük çağrı
monitörüne aktarabilir. Gelişkin seçiciler, alarmlar (örneğin kapı açılış
alarmı, cam kırılma alarmı, vb.) kullanan sistemlerle bir kameranın çağrı
monitörüne bağlanarak kayıt yapması sağlanabilir. Bütçe konusunda hassas
kullanıcılar için matrix seçici sistemi gerekli olan çağrı monitörü /
değiştirilebilir monitör sayısını azaltacak bir çözüm olabilir.
KAYIT CİHAZLARI (VCR)
CCTV sistemlerinin çoğu tahsis edilmiş ya da çağrı monitörü/
değiştirilebilir monitörlerden gelen video görüntülerinin kaydedilmesi için
video kayıt cihazlarını kullanırlar. Kayıt sayesinde vuku buldukları sırada pek
dikkat çekmemiş ve gözden kaçmış olayları daha sonra daha dikkatli olarak tekrar
izlemek mümkün olmaktadır. Teknolojik gelişmeler sayesinde görüntüleri
bilgisayar diskine dijital biçimde kaydetmek de artık mümkün olmuştur. Bu
teknoloji gelecek için çok şey vaat etmekle birlikte halen video kayıt cihazları
en yaygın olarak kullanılan kayıt etme yöntemidir.
CCTV sistemler için tasarlanmış olan video kayıt cihazları hem gerçek
zamanda hem de atlamalı olarak kayıt yapabilmektedir. Gerçek zaman kayıt modunda
bant ana video kayıt cihazı ile aynı hızda (2 ila 6 saat) hareket eder ve
saniyede 30 görüntü yakalar. Bu yöntemle yüksek kalitede kayıt yapmak mümkündür,
ancak her iki ila altı saatte bir operatörün bant değiştirmesi gerekir. Yeni bir
gelişme de 24 saatlik gerçek zaman video kayıt cihazıdır. Bu video kayıt cihazı
tek bir bant üzerinde 24 saat boyunca saniyede 20 görüntülü gerçek zamanlı kayıt
yapar. Bu gerçek zamanlı bir kayıt cihazı olarak değerlendirilmektedir çünkü
saniyede 20 görüntü insan gözünün hareketli görüntüleri kolaylıkla ayırt etme
yeteneğine yakındır.
Zaman atlamalı kayıt daha az video bandı üzerinde uzun süreler boyunca
kayıt yapma imkanı sağlar. Zaman atlamalı kayıtta 180 dakikalık bant üzerinde 12
ila 960 saatlik video kaydı yapılabilir. Ne var ki, her saniyede kaydedilen
resim sayısı zaman atlama modunda kayıt süresi uzadıkça önemli oranda
azalmaktadır. Her saniyede daha az resim kaydedildikçe önemli görüntülerin banda
kaydedilmeme ihtimalî de artar (örneğin, bir oto park sahasından geçen bir
otomobil) ve görüntü bulanık olabilir.
Bantta video görüntülerini kaydetmenin bir diğer yolu da alarmla kayıttır.
Bu yöntemde, video kayıt cihazı genellikle bir alarm durumu ortaya çıkana kadar
zaman atlamalı modda çalışır. Alarm halinde video kayıt cihazı zaman atlama
modundan gerçek zaman moduna geçer ve
saniyede 30 resim hızında video görüntü kaydı yapar. Alarm durduktan sonra
tekrar bant harcamamak için zaman atlamalı moda döner.
Zaman atlamalı kayıt normal hızda tekrar oynatıldığında olaylar gerçek
zamanda olduğundan daha hızlı görünür. Bandı izlemek için gereken süreyi
hızlandırmak için zaman atlamalı bir kaydı gerçek zamanda oynatma yaygın bir
uygulamadır. Gerekli olduğu takdirde, bant yavaşlatılabilir ve bu sayede daha
fazla dikkat gerektiren olayların daha yavaş incelenmesi mümkün olur.
Tipik olarak, bantlar tekrar, tekrar tamamen aşınana ya da daha sonra
incelenmesi gereken bir olay yakalanan kadar ard arda kullanılır. Kuruluşlar bir
bandın kaç kayıttan sonra aşındığını izlemeli ve buna göre belirli bir kayıt
sayısından sonra bantların iptal edilmesi için bir kural oluşturmalıdırlar. Bu
sayede bantta aksaklık olması ya da görüntü kalitesinin bozulması ihtimali
azalacaktır. Yüksek standartta ya da yüksek derecede bantlar tavsiye edilir.
VIDEO SİNYAL
VIDEO SİNYAL KUVVETLENDİRİCİ
Video işaretinin taşımak için kullanılan kablolar belirlenmiş maksimum
mesafelerin üzerinde kullanılacaksa video işaretinin kuvvetlendirilmesi gerekir.
Kuvvetlendirme işlemi kablo mesafesinin yarısında yapılmalıdır.
VIDEO DİSTRİBÜTÖR (dağıtıcı )
Bir Kameranın görüntüsünün birden fazla monitöre kayıpsız olarak
gönderilmesi istendiğinde mesafeler kısa iken görüntü ilk monitöre girilip sonra
ikinci monitöre loop yapılabilir ama kablo mesafeleri ve monitör sayısı
arttığında işaretin zayıflamasını engellemek için video distribütör kullanmak
gerekir
Distribütörler 1 giriş 4 çıkış veya 2 giriş 4 çıkış olabilir.
MUHAFAZA (HOUSING)
HOUSING
Kameralar dahili ve harici mekanlarda görünüm açısından toza, dumana, suya
veya insanların müdahalelerinden korunmak için housing denilen koruyucu
muhafazalar içine konulur. Dahili mekanlarda kullanılan housinglerde herhangi
bir aksesuar bulunmayabilir.
Harici housinlerde ise güneş ışıklarına karşı güneş siperliği (sun shield)
ısıtıcı fan bulunabilir. Housinglerin hangi ortamda kullanılacağı koruma sınıf(index
of protection-IP) denen şartlara bağlıdır. Örneğin; IP65 korumasına sahip bir
housing içine hiçbir şekilde toz girmez ve sert yağmur karşısında içine su
sızdırmaz.
PAN&TILT
Tarayıcılar kameralara sadece yatay olarak hareket vermek için
kullanılırlar Dahili ve harici modelleri bulunur 5 derece/saniye hızında
dönebilir dönüş açısı ayarlanabilir ve oto-pan yapabilir Kendisine uyumlu
kontrol ünitesi ile kullanılmalıdır
PAN&TILT
Kameraya hem yatay hem de dikey hareket vermek için kullanılır. Dahili ve
harici modelleri mevcuttur. 350 derece yatay 90 derece dikey hareket edebilir,
Dönüş açıları ayarlanabilir, oto-pan yapabilir. 6 derece/saniye hızında döner
kendisine uyumlu kontrol ünitesi ile kullanılmalıdır </
Görüntü İletim Mikrodalga
Mikrodalga, yerinde olduğu takdirde, siyah beyaz ta da renkli video
görüntülerinin aktarılması için çok etkili ve düşük maliyetli bir yöntem
olabilir. Mikrodalga video ve veri sinyallerini yüksek radyo frekans
sinyallerine dönüştürür ve bunları bir noktadan ötekine hava boşluğu ve uzay
aracılığıyla iletir. Daha sonra bir alıcı bunları yeniden video ve veri
sinyallerine dönüştürür ve görüntüyü monitöre yansıtır. Bir görüş hattı üzerinde
iyi kalitede bir iletim elde edilebilir . Mikrodalga teknolojisi video iletimi
için geniş çaplı bir dalga boyu sağlamaktadır, ne var ki çevre koşullarından
etkilenebilir. Kamera ile monitör yerleşimleri arasında kablo bağlantısı
kurulamadığı ya da bunun çok pahalı olduğu durumlarda pratik bir tercih
olabilir. Mikrodalga iletimi FCC tarafından düzenlenir ve bunun için ruhsat
alınması gerekmektedir.
Görüntü İletim Kızıl Ötesi Lazer
Kızıl ötesi lazer teknolojisi uygulamada mikrodalga teknolojisine benzer
olmakla birlikte aynı genişlikte dalga boyu imkanı sağlamamaktadır. Bir kızıl
ötesi lazer ışını video sinyalini çok uzakta olmayan alana iletir. Verici dar
görüş alanı hedefini sürdürebilmek için iyi yerleştirilmeli ve korumalı
olmalıdır. Mikrodalga teknolojisinde olduğu gibi kızıl ötesi lazer iletiminin
performansı da çevre koşullarından etkilenir ancak mikrodalgadan farklı olarak
bunun için herhangi bir ruhsat alınması gerekmemektedir.
Görüntü İletim Radyo Frekansı
Radyo Frekansı (RF) güvenilir ama kısa mesafelere uygulanabilen bir görüş
alanı video iletim teknolojisidir. Kablaj ve donanım yöntemlerinin imkânsız ya
da elverişsiz olduğu yerlerde giderek yaygın biçimde kullanılmakta olup büyük
binalarda dahi kablaj maliyetini düşürmekte yararlı olmaktadır. Çevre
koşullarından ve alandaki diğer radyo frekanslarından etkilenebilir
Video iletim araçlarının bant genişliği monitöre gönderilen video
görüntülerinin kalitesini etkiler. Dar bant genişliğinde iletilen görüntüler çok
iyi değildir, zira tüm "resimler" videoya iletilmez. Video sinyal iletim yöntemi
seçilirken amaç sinyal kalitesinin bozulmasını ve dış paraziti en aza indirmek
olmalıdır.
Görüntü İletim Koaksiyel Kablo
Bir koaksiyel kablo, kamera ile monitör arasında sürekli bir fiziki
bağlantı - ya da kapalı devre- sağlayan bir kablodur. Bu kablo yakındaki
herhangi bir elektronik cihaz ya da elektrik kablolarından gelebilecek olan
enterferansı en aza indirmek için kaplanmıştır. Gerek geleneksel CCTV sistemleri
gerekse günümüzdeki pek çok uygulama için bu görece kısa mesafelerde sinyal
iletiminin en yaygın ve en ekonomik yöntemidir
HAREKET ALGILAMA SİSTEMLERİ
CCTV Sistemlerinde hareket algılamanın (video motion) amacı, yüksek
güvenlik gerektiren yerlerde sürekli olarak hareket varlığının izlenmesidir. Bu
işlem bir güvenlik görevlisi tarafından yapılamaz, çünkü bir insan bir CCTV veya
PC monitörüne en fazla 20-30 dakika sürekli olarak dikkatinin verebilir. Bu süre
sonunda dikkati giderek azalır ve bazı olayları kaçırmaya başlar. CCTV sistemi
kurulan bölgede 24 saat hareket izlenmek isteniyorsa hareket algılama sistemine
ihtiyaç vardır. Hareket algılama sistemlerinin dahili veya harici modelleri
olabilir. Harici modeller gece ve gündüz çalışmak üzere tasarlanmıştır. Tek
kanallı 4 kanallı 8 kanallı vs. gibi kompakt modeller olduğu gibi modüler olarak
genişleyebilen modeller de vardır.
Ekran üzerinde hareket algılaması istenen bölgeler kullanıcı tarafından
belirlenir. Bu belirleme sistemde bulunan belirli algılama noktalarının ekranda
hareket algılaması yapılmak istenen yere kaydırılması veya ekranın istenen
yerine mouse yardımıyla çok sayıda (bu sayı birkaç bin olabilir ) piksel ekleyip
çıkarma şeklinde yapılabilir. Eklenen piksellerin hassasiyeti değiştirilebilir.
Sadece istenen hızda cisimlerin algılaması yapılabileceği gibi istenen boyutta
nesnelerin algılanması da isteniyorsa perspektif özeli kullanılabilir, böylece
kedi gibi küçük hayvanların yanlış alarm vermesinin önüne geçilmiş olur. Ayrıca
bazı sistemlerde sadece istenen yöndeki bir hareketin algılanması (sadece yatay
hareket veya sadece dikey hareket) yapılabilir. Bazı sistemler de bulunduğu
bölgedeki bitki hareketlerini öğrenerek bu hareketleri insan hareketlerinden
ayırabilir ve yanlış alarmın önüne geçilmiş olur. Hareket algılaması
yapıldığında sistem operatörü sesli olarak uyarabilir, hareket yokken ekran
karartılıp sadece hareket olduğunda ekrana görüntü verilebilir.
Hareket algılanan cisim bir kare içine alınarak hareket ettikçe rotası
çizilerek operatöre gösterilebilir. Video alarm sistemleri tetiklenebilir,
genellikle birden fazla monitör çıkışı bulunur. Bilgisayardan kontrol edilen
modeller de vardır.
Bir çok gelişmiş özelliğine rağmen video motion sistemlerinde yanlış
alarma neden olan bir çok etmen vardır Bunlar arasında iklim şartları bitki
hareketleri hayvanlar yer alır. Sistem kurulmadan önce çevredeki bitki örtüsü
iyi incelenmelidir. Çünkü sarmaşık çalı gibi bitkiler zamanla büyüyerek kamera
görüntüsünü kaplayabilir. Yağmur veya kar yağdığında kamera housingi üzerinden
akan su damlaları, su birikintilerinden yansıyan güneş ışınları, gece
aydınlatmalarına gelen böcekler, araba farları housing içine giren böcekler,
bitki / hayvan hareketleri veya gölgeleri sistemin yanlış alarm vermesine neden
olabilir. Bu nedenle sistemin hassasiyet perspektif yön gibi ayarlarının çevre
şartları çok iyi gözlemlenerek yapılması gerekir.
Cctv terimleri
2:1 Interlace : 312 1/2 satırdan oluşan iki alanın (field) birleşerek,
625 satırdan oluşan tek bir çerçeve (frame) oluşturması (CCIR)
AGC (Automatic gain control) : Otomatik kazanç kontrolü. Düşük ışık
seviyelerinde video işaretinin seviyesini yükselten elektronik devre. AGC
açıkken resimde gürültü olabilir. Kamera özellikleri düşünülürken AGC kapalı
alınmalıdır.
ALC (Automatic level control) : Otomatik irisli lenslerde peak/average
kontrolü olarak da bilinir. Bu ayar "peak" yapılırsa ekrandaki parlak bölgeler
daha detaylı, "average" yapılırsada karanlıkta kalmış bölgeler daha detaylı
görülür.
Automatic Iris : Kameraya gelen ışığı otomatik olarak ayarlayan lens.
Lensin içinde ufak bir motor ve kuvvetlendirici bulunur (video drive) ve
kameradan gelen bir kontrol işareti yardımı ile video işaretinin seviyesini
sabit bir değerde (1Vp-p) tutmaya çalışır. Lensin üzerinde, "tepe (peak)" ve
"ortalama (average)" olarak değişen ışık şartlarına göre kullanmak için iki
manuel kontrol bulunur.
AWB (Auto white balance) : Renkli kameralarda kameranın çevredeki ışık
miktarına göre otomatik olarak renkleri ayarlaması.
ATW ( Auto Tracing White ) : Renkli kameralarda kameranın çevredeki
renk sıcaklığına göre otomatik (veya manual) olarak renkleri ayarlaması.
Back focus (ince netlik ayarı) : Değişik arka odak uzaklıklı (back
focus) lenslerin oluşturduğu netlik kaymalarını gidermek için kameranın
algılayıcısını ileri veya geri mekanik olarak kaydırma. Zoom lens için önemli
bir ayardır.
Bandwidth (bant genişliği) : Spektrumda, işaretlerin taşınması için
belirlenmiş frekans bölgesi.
BLC (Backlight compensation) : Kamera bir pencere veya cam kapı gibi
bir yere bakıyorsa, arkadan gelen ışığın kişilerin yüzlerini karartmaması için
arkadaki ışığın bastırılması.
Kameraya gelen ışık miktarı artarsa kamera üzerindeki oto iris lens
yardımıyla ve otomatik shutter ile bu ışığı kısmaya çalışır. Işık ile kamera
arasında bir cisim varsa bu nedenden dolayı kararır ve görülmesi zorlaşır.
Backlight özelliği olan kameralarda arkadan gelen ışık bastırılarak önde kalan
cisimlerin görülmesi sağlanır.
C-mount : 2/3" ve 1" lensler için standart montaj. Lensin arka yüzeyi
ile odak uzaklığı arası 17.526 mm'dir. Bir C-mount lens, bir CS-mount kameraya 5
mm'lik adaptör ring eklenerek kullanılabilir.
CCD (Charge coupled device) : Kameranın ön kısmında, ışığa duyarlı
yarı iletken malzemeden yapılmış bölge. Bu bölgenin boyu çapraz olarak ölçülür
ve 1/4", 1/3", 1/2" veya 2/3" olabilir. İki tip CCD bulunur. Frame transfer ve
interline transfer.
CCIR : Video işareti için Avrupa 625 satır standardı.
Composite video : Senkronizasyon ve video işaretini birlikte
barındıran tam video işareti. Senkronizasyon işareti 0.3V ve video işareti 7.0V
olmalıdır.
CS-Mount : 2/3". 1/2" ve 1/3" CS-mount kameralar için dizayn edilmiş
yeni nesil lensler. Lensin arka yüzeyi ile odak uzaklığı arası 12.5 mm'dir. CS-mount
lensler C-mount kameralarla kullanılamazlar. Bu lensler C-mount lenslere göre
daha kompakt ve ucuzdurlar.
dB: Desibel iki işaret arasındaki logaritmik oran.
D.D. (Direct drive, DC drive) : Video drive lenslerde olduğu gibi
kameradan referans olarak video işaretinin değil, D.C. gerilimin alındığı
lensler.
Digital signal : Mikro işlemcilerin kullanılması için sayısal forma
sokulmuş analog işareti.
Duplex (multiplexer) : Ekranı istenen şekilde kontrol etmenize imkan
verirken (dörde, dokuza, on altıya bölme, anahtarlama, tam ekrana izleme, zoom
vs.) aynı zamanda tüm kameraların kaydedilmesini sağlayan multiplexer.
E.I (Electronic iris) : Kameranın shutter ayarını otomatik yaparak
bazı yerlerde otomatik iris lensler iris lensler yerine manuel iris lenslerin
kullanılmasını sağlayan elektronik devre.
EIA : Video işareti için Amerikan 525 satır standardı.
Field (alan) : Bir çerçevenin 312 1/2 satırdan oluşan yarısı. Her
saniye 50 alan oluşturulur.
Frame (çerçeve) : İki geçmeli alanın (field) birleşiminden oluşur.
Saniyede 25 frame (çerçeve) üretilir.
Gen lock : Harici senkronizasyon. Her kameraya, üzerinde
senkronizasyon darbeleri taşıyan ayrı bir koaksiyel kablo çekilir ve böylece her
kameranın alanları (field) aynı anda üretmesi sağlanır. Sistemde switcher
kullanıldığında ekrandaki kaymaların önüne geçilir ve multiplexer'larda update
zamanı artar.
Hertz (Hz) : Saniyedeki değişim sayısı.
Internal sync : Harici kaynaklara bağımlı kalmaksızın senkronizasyon
işaretlerinin kamera içinde üretilmesi. Kristal tarafından kontrol edilen bir
osilatör tarafından üretilir ve şebekeden beslenmeyen kameralarda kullanılır.
İris : Görüntü algılayıcısı üzerine düşen ışık miktarını ayarlamaya
yarayan mekanizma.
ISDN (Integrated Services Digital Network) : Terminal adaptörleri
kullanılarak video işaretlerinin 128 Kbps hızında iletilmesine izin veren
dijital telefon hattı. Çoğu Avrupa ülkesinde kullanılır.
PSTN (Public Switched Telephone Network) : Video işaretinin modem
kullanılarak yollandığı standart telefon hatları.
Lens mount : C-mount ve CS-mount'a bakınız.
Line locked : Kameranın senkronizasyon darbelerinin AC besleme
gerilimine kilitlenmesi.
Luminance : Video işaretinin parlaklık bileşeni.
Lux : Lümen/metre kare olarak ışık yoğunluğu. Kameraların görüntü
algılayıcılarının hassasiyetlerini tanımlamak için kullanılır.
Matrix switching : Gelişmiş bir anahtarlama metodudur. Kamera giriş ve
monitör çıkış sayısı teorik olarak sınırsızdır. Geniş sistemlerde değişik kamera
gruplarının değişik amaçlar için programlanması için kullanılır.
Multiplexer : Belirli sayıda kamera girişi olan bu kameraların
görüntülerini aynı anda kaydeden cihaz. Bir çok modelde ekranı dörde, dokuza, on
altıya, vs. bölme özelliği vardır. Önceden programlanan alarm girişleri ve
çıkışları vardır.
Scanner (tarayıcı) : Kameraya yatay hareket vermek için kullanılan
uzaktan kumanda edilen motorlu cihaz.
Pan tilt : Kameranın üzerine konduğu yatay ve dikey hareketi sağlamak
için kullanılan, uzaktan kumanda edilen motorlu ünite.
Quad splitter : Dört kameradan gelen görüntüyü bir monitörde aynı anda
gösteren cihaz. Herhangi bir kamera tam ekran izlenebilir.
S/N ratio (işaret/gürültü oranı) : Bir işaretteki gürültü seviyesini
gösteren, dB olarak belirtilen ölçü. Video işareti için 45dB ile 60dB arasındaki
değerler kabul edilebilir. 40dB'den az değerle için işarette gürültü olmaya
başlar.
Sensitivity (duyarlılık) : Genellikle lux olarak belirtilir. 1vp-p
video işareti oluşturmak için görüntü algılayıcı üzerine düşmesi gereken ışık
miktarıdır. Ama daha sıklıkla lensin üzerine düşen ışık miktarı olarak
belirtilir. Bu yüzden kullanılacak lensin ışık iletme değerinin bilinmesi
gereklidir.
Telemetry transmitter : CCTV sisteminin kontrol merkezinde bulunan
ünite. Pan/tilt/zoom kameralar için anahtarlar, joystikler vs. barındırır.
Telemetry : Kullanılan ekipmanların kontrol edilmesi için gerekli olan
işaretlerin yollandığı sistem. CCTV sistemlerinde pan, tilt, zoom, ışıkları
açma/kapama, preset pozisyonlarına gitme vs. gibi fonksiyonlarının kontrol
edilmesi. Kumanda noktasında verici (transmitter) bulunur, uzaktaki noktada ise
alıcı (receiver) bulunur. İşaretler twisted pair ( 2 damar ) kablo ile veya
işaretlerini de taşıyan koaksiyel kablo ile iletilebilir.
Termination (Sonlandırma ) : Normal video işaretinin bant genişliğinde
video kablosu 75 ohmluk bir empedansa ihtiyaç duyar. Monitörlerin arkasında 75
ohm ve "high Z" seçimi yapılabilen anahtar bulunur. kamera görüntüsü tek
monitörde izlenecekse bu anahtar 75 ohm da olmalıdır. Eğer kamera görüntüsü
ikinci bir monitörden daha izlenecekse ilk monitördeki anahtar high Z'e
getirilmeli, ikinci monitördeki anahtar 75 ohm'a getirilmelidir.
Time Lapse VCR : Uzun sürelerde kayıt yapmak için kullanılan
endüstriyel video. 3 saat ile 960 saat değişen modlar da kayıt yapılabilir.
Normalde 3 saatlik modda saniyede 25 resim kaydedilirken, kayıt süresi arttıkça
bu sayı düşer. Bir alarm geldiğinde otomatik kayda geçip herhangi bir modda
kayıt yapabilirler. Yakın zamanda yerlerini dijital kayıt cihazlarına
bırakacaklardır.
Varifocal : İki farklı odak uzaklığı arasında istenen görüş açısının
manuel olarak ayarlanabildiği lens (mesela:3.5-8 mm).
Video switcher (video anahtarlayıcı) : Değişik kameraların monitörde
izlenmesini sağlayan cihaz. Kameralar manuel veya otomatik olarak ekrana
getirilebilir.
VMD-video Motion Detection : Görüntüdeki kontrast değişiminin
elektronik analizi yapılarak hareket algılaması yapılan sistem.
Y/C : Resim kalitesini arttırmak için renkli kameralarda parlaklık (Y)
ve renk © bilgilerinin ayrı kablolardan taşınması.
Analog Kayıt Cihazı
